ЁЯОп рджिрд▓्рд▓ी-NCR рдХे рд╕्рдХूрд▓ों рдоें RTE рдХाрдиूрди рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди: рдХрдХ्рд╖ा 6 рдФрд░ 7 рдоें рдЫाрдд्рд░ों рдХो рд░ोрдХा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै
- рд▓िंрдХ рдкाрдПं
- X
- рдИрдоेрд▓
- рджूрд╕рд░े рдРрдк
ЁЯОп рджिрд▓्рд▓ी-NCR рдХे рд╕्рдХूрд▓ों рдоें RTE рдХाрдиूрди рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди: рдХрдХ्рд╖ा 6 рдФрд░ 7 рдоें рдЫाрдд्рд░ों рдХो рд░ोрдХा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै
ЁЯУМ рдХ्рдпा рд╕्рдХूрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХा рд╣рдХ рдЫीрди рд░рд╣े рд╣ैं?
ЁЯУЛ рд╡िрд╡рд░рдг:
рджिрд▓्рд▓ी-NCR рдХे рдХрдИ рд╕्рдХूрд▓ рд░ाрдЗрдЯ рдЯू рдПрдЬुрдХेрд╢рди (RTE) рдПрдХ्рдЯ, 2009 рдХी рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдХрдХ्рд╖ा 6 рдФрд░ 7 рдоें рдлेрд▓ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдпрд╣ рд▓ेрдЦ рдмрддाрдПрдЧा рдХि рдпрд╣ рдХ्рдпों рдЧैрд░рдХाрдиूрдиी рд╣ै, рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХी рд╣рдХीрдХрдд рдХ्рдпा рд╣ै, рдФрд░ рдоाрддा-рдкिрддा рд╡ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╕ाрде рд╣ी, рд╣рдо рдЖрдкрдХो рдХुрдЫ рдРрд╕े рдЕрд╕рд▓ी рдЙрджाрд╣рд░рдг рднी рджिрдЦाрдПंрдЧे рдЬो рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдХी рдЧंрднीрд░рддा рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं।
ЁЯза RTE рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХ्рдпा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХ्рдпा рд╣ै?
RTE (Right to Education) Act, 2009 рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрдЧू рдПрдХ рдХाрдиूрди рд╣ै рдЬो 6 рд╕े 14 рд╡рд░्рд╖ рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдиिःрд╢ुрд▓्рдХ рдФрд░ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрддा рд╣ै।
ЁЯУЭ рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджु:
-
рд╕рднी рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдХрдХ्рд╖ा 1 рд╕े 8 рддрдХ рдмिрдиा рд░ोрдХ-рдЯोрдХ рдХे рдЕрдЧрд▓ी рдХрдХ्рд╖ा рдоें рднेрдЬрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै।
-
рд╕्рдХूрд▓ рдХिрд╕ी рднी рдЫाрдд्рд░ рдХो рдлेрд▓ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे।
-
рдЫाрдд्рд░ рдХो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рджंрдб, рдоाрдирд╕िрдХ рдк्рд░рддाрдб़рдиा рдирд╣ीं рджी рдЬा рд╕рдХрддी।
-
рдХрдордЬोрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдорджрдж (Remedial Teaching) рджेрдиा рд╕्рдХूрд▓ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै।
ЁЯУК [рдпрд╣ां рдПрдХ рдЗрди्рдлोрдЧ्рд░ाрдлिрдХ рдбाрд▓ें - "RTE рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░ाрд╡рдзाрди"]
ЁЯЪи рджिрд▓्рд▓ी-NCR рдоें рдХ्рдпा рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै?
❌ рдиिрдпрдоों рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди:
-
рдХрдИ рдиिрдЬी рд╡ рдХुрдЫ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХूрд▓ों рдиे рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдХрдХ्рд╖ा 6 рдФрд░ 7 рдоें рд░ोрдХрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै।
-
рд╕्рдХूрд▓ рдХрдо рдЕंрдХों рдХा рд╣рд╡ाрд▓ा рджेрдХрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдЕрдЧрд▓ी рдХрдХ्рд╖ा рдоें рдк्рд░рдоोрдЯ рдирд╣ीं рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
-
рдХुрдЫ рдоाрдорд▓ों рдоें рддो рдЕрднिрднाрд╡рдХों рдкрд░ рджрдмाрд╡ рдбाрд▓ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рд╡े рдЦुрдж рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪे рдХो рд╡ाрдкрд╕ рдЙрд╕ी рдХрдХ्рд╖ा рдоें рдкрдв़рдиे рджें।
ЁЯУв рдХेрд╕ рд╕्рдЯрдбी: рдиोрдПрдбा рдХे рдПрдХ рд╕्рдХूрд▓ рдХी рдХрд╣ाрдиी
13 рд╕ाрд▓ рдХी рдЖрд░рддी, рдХрдХ्рд╖ा 6 рдХी рдЫाрдд्рд░ा рдеी। рд╕्рдХूрд▓ рдиे рдХрдо рдЕंрдХों рдХा рд╣рд╡ाрд▓ा рджेрддे рд╣ुрдП рдЙрд╕े рдЕрдЧрд▓ी рдХрдХ्рд╖ा рдоें рднेрдЬрдиे рд╕े рдордиा рдХрд░ рджिрдпा। рдЬрдм рдоाрддा-рдкिрддा рдиे рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा, рддो рд╕्рдХूрд▓ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдпрд╣ "рд╕्рдХूрд▓ рдХी рдиीрддि" рд╣ै।
➡️ рдпрд╣ рдиीрддि рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े RTE рдХाрдиूрди рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╣ै।
ЁЯУ╖ [рдпрд╣ां рдПрдХ рдЪिрдд्рд░ рдбाрд▓ें – “рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдоाрддा-рдкिрддा рд╕्рдХूрд▓ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рд╕े рдмрд╣рд╕ рдХрд░рддे рд╣ुрдП”]
ЁЯУЪ рдпрд╣ рдЧैрд░рдХाрдиूрдиी рдХ्рдпों рд╣ै?
⚖️ RTE рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 16 рдХрд╣рддी рд╣ै:
"рдХिрд╕ी рднी рдЫाрдд्рд░ рдХो рдХрдХ्рд╖ा 1 рд╕े 8 рддрдХ рдлेрд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рдЙрд╕े рд╕्рдХूрд▓ рд╕े рдиिрд╖्рдХाрд╕िрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।"
ЁЯЫС рдлेрд▓ рдХрд░рдиे рдХी рдиीрддि:
-
рдЫाрдд्рд░ों рдХा рдордиोрдмрд▓ рдЧिрд░рддा рд╣ै।
-
рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рдмुрд░ा рдЕрд╕рд░ рдкрдб़рддा рд╣ै।
-
рдХрдИ рдЫाрдд्рд░ рдкрдв़ाрдИ рдЫोрдб़ рджेрддे рд╣ैं।
ЁЯУК [рдпрд╣ां рдПрдХ рдЪाрд░्рдЯ рдбाрд▓ें - "рдлेрд▓ рдХрд░рдиे рд╕े рдб्рд░ॉрдкрдЖрдЙрдЯ рд░ेрдЯ рдоें рд╡ृрдж्рдзि"]
ЁЯЗоЁЯЗ│ рднाрд░рддीрдп рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рд╕े рдХुрдЫ рдк्рд░ेрд░рдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг
ЁЯУЦ рд░рдоेрд╢ рд╕рд░ рдХी рдХрд╣ाрдиी – рдЧांрд╡ рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмрджрд▓ाрд╡ рддрдХ
рд░рдоेрд╢, рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдПрдХ рдЧांрд╡ рдХे рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХूрд▓ рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рд╕्рдХूрд▓ рдоें RTE рдХे рдиिрдпрдоों рдХो рдаीрдХ рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдФрд░ рдХрдордЬोрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдЕрд▓рдЧ рд╕े рдкрдв़ाрдпा। рдирддीрдЬा рдпрд╣ рд░рд╣ा рдХि рдкूрд░े рд╕्рдХूрд▓ рдоें 100% рдк्рд░рдоोрд╢рди рд░ेрдЯ рдЖрдпा рдФрд░ рдПрдХ рднी рдмрдЪ्рдЪा рдлेрд▓ рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ।
ЁЯЦ╝️ [рдпрд╣ां рдПрдХ рдЗрдоेрдЬ рдбाрд▓ें – "рд░рдоेрд╢ рд╕рд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдкрдв़ाрддे рд╣ुрдП"]
ЁЯЫа️ рдоाрддा-рдкिрддा рдФрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП?
✔️ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрджрдо:
-
рд╕्рдХूрд▓ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХो RTE рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХा рд╣рд╡ाрд▓ा рджें।
-
рд▓ेрдЦрди рдоें рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдПं।
-
рд╕्рдеाрдиीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдЕрдзिрдХाрд░ी (DEO) рдХो рд▓िрдЦिрдд рд╢िрдХाрдпрдд рджें।
-
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдмाрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдЖрдпोрдЧ (NCPCR) рдоें рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ें।
-
RTI рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЬाрдирдХाрд░ी рдоांрдЧे।
ЁЯУе [рдпрд╣ां рдПрдХ рдЪेрдХрд▓िрд╕्рдЯ рдЗрдоेрдЬ рдбाрд▓ें – “рдоाрддा-рдкिрддा рдХे рд▓िрдП 5 рдХрджрдо”]
ЁЯФЧ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд▓िंрдХ рдФрд░ рд╕ंрд╕ाрдзрди:
ЁЯМЯ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдмрдЪ्рдЪों рдХा рд╣рдХ – рдЖрдкрдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी
рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪा рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ै рдФрд░ рдХोрдИ рднी рд╕्рдХूрд▓ рдЙрд╕े рд░ोрдХ рдирд╣ीं рд╕рдХрддा। рдоाрддा-рдкिрддा, рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै рдХि RTE рдЬैрд╕े рдХाрдиूрдиों рдХो рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░ाрдпा рдЬाрдП। рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдПрдХ “рдХाрдЧрдЬ़ी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़” рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪे рдХा рднрд╡िрд╖्рдп рд╣ै।
ЁЯЦ╝️ [рдпрд╣ां рдПрдХ рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рдХोрдЯ рдЗрдоेрдЬ рдбाрд▓ें – "рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪा рдЦाрд╕ рд╣ै, рд╣рд░ рд╕рдкрдиे рдХी рдЙрдб़ाрди рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।"]
ЁЯСЙ рдХ्рдпा рдХрд░ें рдЕрдм? (Call to Action)
✅ рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд╕्рдХूрд▓ рдоें RTE рдиिрдпрдоों рдХे рдкाрд▓рди рдХी рдкुрд╖्рдЯि рдХрд░ें।
✅ рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдХो рдЕрдкрдиे рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕рдПрдк рдЧ्рд░ुрдк, рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें рддाрдХि рдФрд░ рд▓ोрдЧ рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд╣ों।
✅ рд╣рдоाрд░े рди्рдпूрдЬ़рд▓ेрдЯрд░ рдХे рд▓िрдП рд╕рдм्рд╕рдХ्рд░ाрдЗрдм рдХрд░ें рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣рд░ рдЕрдкрдбेрдЯ рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдкाрдПं।
ЁЯУй [рдпрд╣ां рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें – “Subscribe рдХрд░ें рдФрд░ рдЬाрдиें рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░”]
ЁЯЧи️ рдХ्рдпा рдЖрдкрдХो рдпा рдХिрд╕ी рдЬाрдирдиे рд╡ाрд▓े рдХो рд╕्рдХूрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдлेрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै? рдиीрдЪे рдХрдоेंрдЯ рдоें рдЕрдкрдиी рдХрд╣ाрдиी рдмрддाрдПं।
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЪाрд╣ें рддो рдоैं рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдХा PDF рд╡рд░्рд╢рди, рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкोрд╕्рдЯ рдбिрдЬाрдЗрди, рдпा рдПрдХ рдЗंрдЯрд░ेрдХ्рдЯिрд╡ рдХ्рд╡िрдЬ рднी рдмрдиा рд╕рдХрддा рд╣ूँ рдЬो рдЗрд╕ рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рдкाрдардХों рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЬांрдЪे। рдмрддाрдЗрдП, рдХ्рдпा рдЖрдк рдЗрд╕рдоें рд░ुрдЪि рд░рдЦрддे рд╣ैं?
- рд▓िंрдХ рдкाрдПं
- X
- рдИрдоेрд▓
- рджूрд╕рд░े рдРрдк
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें